قراردادهای فروش گاز GSA (Gas Sale Agreement) از جمله قراردادهایی است که مفهوم quid pro quo به معنای واقعی کلمه بروز و ظهور پیدا کرده است.
پر واضح است که هر قراردادی خرید و فروشی دو طرف دارد خریدار و فروشنده ، منظور از عبارت quid pro quo یعنی هر شرطی که برای تامین منافع خریداری در نظر گرفته شده است ما به ازای آن، شرطی در قرارداد به نفع فروشنده وجود دارد.
در ادامه به چندین مورد از شروط مقداری در قراردادهای گازی میپردازیم:
AACQ (Adjusted Annual Contracrual Quantity)
میزان حجم گازی که فروشنده بایستی بصورت سالیانه تحویل دهد با عنوان، حجم قراردادی سالیانه یا ACQ در قراردادهای فروش گاز (GSA) قید میشود.
در این حالت چون تامین ACQ برای فروشنده با ریسک عدم ایفای تعهد (non-performance) همراه است برای پوشش ریسک فروشنده پارامتر AACQ تعریف میشود که در واقع یک Adjustment از ACQ است.
[اگر فروشنده نتواند به تعهد خود در قبال تحویل میزان حجم گاز سالیانه عمل کند دچار کسری تحویل(Shortfall) شده است]
Nomination
در مقابل ACQ که تعهد تحویل فروشنده است پارامتر دیگری تحت عنوان حجم قراردادی روزانه یا همان DCQ نیز تعریف میشود که تعهد دریافت خریدار است.
نکته اینجاست که DCQ ارتباط مستقیمی با ACQ ندارد. یعنی ضرب DCQ در ۳۶۵ الزاما معادل ACQ نیست بلکه با یک بازه بازه مواجه هستیم که با توجه به شرایط شبکه مصرف ساید خریدار این امکان را میدهد که خریدار در یک بازه min DCQ و max DCQ به طرف فروشنده میزان دریافت خود را اعلام کند تا بدین ترتیب بند قراردادی Nomination نیز مانند AACQ ریسک عدم ایفای تعهد خریدار را پوشش دهد.
[اگر خریدار بیش از آنچه nominate کرده است برداشت نماید overtake صورت گرفته و برعکس کمتر از میزان nominate روزانه برداشت کند undertake صورت گرفته است]
TOP (Take or Pay)
این شرط جهت انعطاف بیشتر در ایفای تعهدات خریدار در نظر گرفته شده است.
برای مثال وقتی TOP قرارداد ۹۰٪ است، یعنی خریدار تعهد دارد حداقل ۹۰٪ از ACQ را دریافت کند و بابت دریافت نکردن آن ۱۰٪ حجم گاز، مبلغی پرداخت نمیکند. اما اگر ۸۰٪ دریافت نماید بایستی طبق TOP مبلغ همان ۹۰٪ را بپردازد. علیرغم انعطافی که TOP در فضای قرارداد به نفع خریدار در ایفای تعهداتش ایجاد میکند، اما به نوعی منافع فروشنده در دل آن لحاظ شده است.
Makeup Gas
در مقابل TOP، قرارداد در یک فضای دیگری پارامتر Makeup Gas را معادل حجمهایی که خریدار پرداخت کرده ولی دریافت نکرده را با در نظر گرفتن تخفیف برای خریدار در نظر گرفته است.
Carry Forward
به خریدار این امکان را میدهد که از قبل بخشی از حجم گازی سال آینده ACQ مورد توافق را دریافت کند و بهای آن را بپردازد اما در ازای این پیش برداشت اعتباری به اصطلاح در “بانک پیش برداشت گاز” برای خریدار باز میشود که از تعهدات سال آتیاش برای دریافت ACQ کاسته شود.
سعی شد مواردی که بنفع فروشنده بود با نشان ، خریدار و مواردی که توامان تعهد متقابل بود با نشان نمایش دهیم.
شروط مقداری به موارد فوق محدود نمیشود و بسته به مذاکرات موارد متعددی در قراردادهای گنجانده میشود که برای ادامه مطالعه دعوت میکنم در صورت علاقمندی به منابع زیر نیز رجوع بفرمایید.
منابع:
۱. Peter Roberts, Oil and Gas Contracts: Principles and Practice, 2nd Edd. 2019, Ch.11
۲. قاسمی، غلامحسین و همکاران، “استفاده از راهکارهای خارج از قرارداد و شروط مقداری جهت افزایش پایداری و ثبات قراردادهای بلند مدت فروش گاز طبیی” فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، تابستان ۱۴۰۱
دیدگاهتان را بنویسید