هزینههای سرسامآور “نگهداشت” در صنایع سنگین از جمله صنعت نفت بر کسی پوشیده نیست و با بالا رفتن عمر تجهیزات این هزینهها ناگزیر است. آمارهای متنوع سالیانه از هزینههای خوردگی از یک سو و همینطور توقفهای تولید ناشی تعمیرات (چه اضطراری و چه اساسی) نیاز به ورود سرمایه و عدم تکافوی سهم 14.5 درصدی شرکت نفت از منابع درآمدهای نفتی، واضح و مبرهن است.
در چنین شرایطی الگویهای موفق جهانی از شیوههای متناسب مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) مانند ROT و MOT جهت اجرای پروژههای بازسازی و احیا و مدرنسازی صنایع خود بهره بردهاند.
Rehabilitate -Operate -Transfer
قرارداد قرارداد بازسازی – بهره برداری – انتقال به معنای قراردادی است که دولت یکی از زیرساختهای نیمه کاره خود را که یا به بهرهبرداری نرسیده است و یا یک واحد تولیدی که با افت تولید دیگر اندازه ظرفیت اسمی خود تولید نمیکند به منظور احیا و بازسازی با بخش خصوصی وارد قرارداد میشود. طی این قرارداد بازسازی با تامین مالی همان بخش خصوصی یا یک نهاد مالی انجام میشود و امتیاز بهره برداری برای مدتی معین تا استهلاک سرمایه و سود سرمایهگذار در اختیار وی باقی میماند حال دو حالت برای بازیافت سرمایه متصور است، حالت اول “کاربر پرداخت” (مانند دریافت عوارض جادهای) و حالت دوم “دولت پرداخت” (مثل حالتی که محصول آتی نیروگاهها با تعرفهای مشخص توسط دولت پیش خرید یا خرید شود تا به مرور زمان سرمایه و سود مستهلک گردد) و در نهایت پس از انقضای مدت، امتیاز به دولت منتقل میشود.
Modernize-Operate-Transfer:
قرارداد بهروز رسانی- بهره برداری– انتقال نیز یک ترتیب قراردادی مشابه مورد بالا است با این تفاوت که شامل پروژههای نیمه کاره نمیشود و قرارداد به منظور به روز رسانی فنآوری بکار رفته در واحدهای صنعتی قدیمیتر منعقد میگردد. بدین معنا که دولت با بخش خصوصی برای به روزرسانی وارد قرارداد میشود که به مدت معینی پس از بروزرسانی و ارتقای بهرهوری نسبت به قبل از امتیاز بهره برداری با بخش خصوصی است تا پس از بازیافت سرمایه و سود، سپس انتقال امتیاز به دولت صورت میپذیرد.
این دو شیوه قراردادی با هدف ارتقای بهرهوری تعریف میشوند و بطور خاص در مورد واحد های بهرهبرداری، فراورشی و پالایشگاهی نفت و گاز نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد که تاکنون کمتر مورد توجه بوده است.
دیدگاهتان را بنویسید