مخازن هیدروکربوری را میتوان به دو دسته متعارف و نامتعارف تقسیم کرد که با بیان ویژگی این دو نوع مخزن در ادامه سعی میکنیم وجه تمایز این دو دسته را برای دوستان حقوقی با زبان سادهتر بیان کنیم.
ناگفته نماند که قراردادهای توسعه مخازن نفت و گاز نامتعارف از حوزههای بکر حقوق نفت و گاز در ایران به حساب میآید.
توسعه مخازن متعارف در قیاس با مخازن نامتعارف هزینههای اولیه و تاثیرات زیستمحیطی کمتری دارد، اما توسعه نفت و گاز غیرمتعارف در قیمت های بالای نفت (معمولا بالای ۴۰ دلار که این عدد در حال تغییر است) توجیه اقتصادی پیدا میکند. از طرفی در ایران بدلیل هزینه تولید بسیار پایین از مخازن فعلی هیچگاه سیاست و استراتژی شرکت ملی نفت ایران توسعه مخازن غیر متعارف نبوده و فعالیت در این حوزه به فعالیت های پژوهشی خلاصه شده است.
ویژگیهای مخازن متعارف:
۱. تخلخل و تراوایی: سازندهای سنگی مانند ماسهسنگ یا سنگ آهک دارای حفرات (تخلخل) متصل به هم (تراوایی) هستند که اجازه میدهند نفت و گاز به راحتی در فضای سنگ مخزن جریان یابند.
۲. مکانیزم تله: مخازن متعارف به طور معمول در تلههای زمینشناسی تشکیل میشوند که توسط چینخوردگیها (تاقدیس و ناودیس)، گسلها یا تلههای چینهای ایجاد میشوند.
۳. عمق: معمولاً در اعماق کمتری نسبت به مخازن نامتعارف یافت میشوند.
۴. روشهای استخراج: با استفاده از حفاری چاههای عمودی یا انحرافی، همچنین روشهای ازدیاد برداشت مانند تزریق آب یا گاز ممکن است برای حفظ فشار و بهبود بازیابی استفاده شوند. ویژگیهای مخازن نامتعارف:۱. تخلخل و تراوایی: تخلخل و تراوایی پایین. سازندهای سنگی مانند شیل، بسترهای زغالسنگ یا ماسهسنگ فشرده دارای جریان طبیعی محدودی از نفت و گاز هستند که نیاز به روشهای استخراج پیشرفته دارند.
۲. مکانیزم تله و پوشسنگ: مخازن نامتعارف فاقد ساختار تله و پوشسنگ سنتی هستند و هیدروکربنها در سرتاسر سنگ مخزن پراکنده شدهاند.
۳. عمق: اغلب در اعماق بیشتری نسبت به مخازن متعارف یافت میشوند.
۴. روشهای استخراج: نیاز به تکنولوژیهای پیشرفتهای مانند شکست هیدرولیکی (فراکینگ) و حفاری افقی دارند تا مسیرهای مصنوعی برای جریان نفت و گاز ایجاد کنند.
نکته مهم اینکه در میان ویژگی های مخازن متعارف مورد ۱ و ۲ اشاره شده در بالا، بایستی همزمان برقرار باشد تا مخزن متعارف محسوب شود اما از میان ویژگیهای مخازن نامتعارف هر کدام از ویژگیهای ۱ یا ۲ برقرار باشد مخزن نامتعارف به حساب میآید
دیدگاهتان را بنویسید